सहायक रासायनिक विश्लेषक (Assistant Chemical Analyser) भरती 2025 – पात्रता, शैक्षणिक अर्हता व महत्त्वाची माहिती
राज्य शासनाच्या अंतर्गत सहायक रासायनिक विश्लेषक (ग्रेड–B) या पदासाठी भरती प्रक्रिया राबवली जात आहे. रसायनशास्त्र, जैवरसायनशास्त्र किंवा फॉरेन्सिक सायन्स या विषयात पदव्युत्तर शिक्षण घेतलेल्या उमेदवारांसाठी ही एक उत्तम सरकारी नोकरीची संधी आहे. या लेखात आपण या भरतीविषयी सविस्तर आणि सोप्या शब्दांत माहिती पाहणार आहोत.
पदाचे नाव
सहायक रासायनिक विश्लेषक (Assistant Chemical Analyser – Gr. B)
शैक्षणिक पात्रता
या पदासाठी अर्ज करणाऱ्या उमेदवारांकडे खालीलपैकी कोणतीही शैक्षणिक अर्हता असणे आवश्यक आहे:
मान्यताप्राप्त विद्यापीठातून रसायनशास्त्र किंवा जैवरसायनशास्त्र या विषयातील किमान द्वितीय श्रेणीसह पदव्युत्तर पदवी (MSc)
किंवा
मान्यताप्राप्त विद्यापीठातून फॉरेन्सिक सायन्स या विषयातील किमान द्वितीय श्रेणीसह पदव्युत्तर पदवी
👉 विश्लेषणात्मक पद्धतींमध्ये प्रशिक्षण किंवा अनुभव असलेल्या उमेदवारांना प्राधान्य दिले जाऊ शकते.
नोकरीचे स्वरूप व कामकाज
सहायक रासायनिक विश्लेषक पदावर निवड झालेल्या उमेदवारांना विविध प्रकारच्या रासायनिक व वैज्ञानिक चाचण्या, नमुन्यांचे विश्लेषण, अहवाल तयार करणे तसेच प्रयोगशाळेतील कामकाज करावे लागते. फॉरेन्सिक व शासकीय प्रयोगशाळांमध्ये या पदाला विशेष महत्त्व आहे.
कोण अर्ज करू शकतो?
MSc Chemistry / Biochemistry पूर्ण केलेले उमेदवारMSc Forensic Science पूर्ण केलेले उमेदवारसरकारी नोकरीची तयारी करणारे विज्ञान शाखेतील विद्यार्थी
पगार (Salary Details)
सहायक रासायनिक विश्लेषक (Assistant Chemical Analyser – Gr. B) या पदासाठी निवड झालेल्या उमेदवारांना राज्य शासनाच्या वेतनश्रेणीनुसार पगार दिला जातो.
वेतनश्रेणी: स्तर एस-१५ रुपये ४१,८००/- ते रुपये १,३२,३००/- अधिक नियमानुसार अनुज्ञेय भत्ते
भत्ते:महागाई भत्ता (DA)
घरभाडे भत्ता (HRA)
प्रवास भत्ता (TA)
निवड प्रक्रिया (Selection Process)
सहायक रासायनिक विश्लेषक (Assistant Chemical Analyser – Gr. B) या पदासाठी उमेदवारांची निवड शासनाच्या नियमांनुसार व संबंधित भरती प्राधिकरणाने ठरवलेल्या प्रक्रियेनुसार केली जाईल.
निवड प्रक्रिया साधारणपणे पुढील टप्प्यांमध्ये होऊ शकते:
1. अर्जांची छाननी (Application Scrutiny)प्राप्त अर्जांची शैक्षणिक पात्रता व अटींच्या आधारे प्राथमिक छाननी केली जाईल.
2. लेखी / ऑनलाइन परीक्षा (आवश्यक असल्यास)पात्र उमेदवारांसाठी लेखी किंवा ऑनलाइन परीक्षा घेतली जाऊ शकते.
3. मेरिट लिस्ट (Merit List)परीक्षेतील गुणांच्या आधारे गुणवत्ता यादी (मेरिट लिस्ट) जाहीर केली जाईल.
4. दस्तऐवज पडताळणी (Document Verification)निवड झालेल्या उमेदवारांच्या मूळ कागदपत्रांची तपासणी करण्यात येईल.
अर्ज शुल्क (Application Fee)
अराखीव (खुला) प्रवर्ग:** ₹ 394/-🔹 मागासवर्गीय / आर्थिक दुर्बल घटक / अनाथ / दिव्यांग उमेदवार: ₹ 294/-
पदसंख्या व आरक्षण तपशील (Vacancy Details)
विश्लेषक, सामान्य राज्य सेवा, गट-ब या संवर्गातील पदभरतीसाठी एकूण ०९ पदे उपलब्ध आहेत. सामाजिक व समांतर आरक्षणाचा तपशील खालीलप्रमाणे आहे:
प्रवर्ग पदसंख्या
अनुसूचित जाती (अ.जा.) ०१
अनुसूचित जमाती (अ.ज.) ०१
विमुक्त जाती – अ (वि.जा. अ) ०१
भटक्या जमाती – ब (भ.ज. ब) ०१
भटक्या जमाती – क (भ.ज. क) ०१
भटक्या जमाती – ड (भ.ज. ड) ०१
इतर मागासवर्ग (ओबीसी) ०१
आर्थिक दुर्बल घटक / खुला (EWS / Open) ०१
एकूण पदे ०९
विशेष आरक्षण:
एकूण ०९ पदांपैकी ०१ पद कर्णबधीरता व ऐकू येण्याची दुर्बलता (HH – Hard of Hearing) उमेदवारांसाठी आरक्षित आहे.
महिला, खेळाडू व अनाथ उमेदवारांसाठी शासन नियमांनुसार समांतर आरक्षण लागू राहील.
अर्ज कसा करावा? (How to Apply)
उमेदवारांनी अर्ज फक्त ऑनलाईन पद्धतीने सादर करावेत. ऑफलाईन अर्ज स्वीकारले जाणार नाहीत.अर्ज करण्यासाठी पुढील सूचना लक्षात घ्याव्यात:
1. अर्ज सादर करण्यासाठी अधिकृत संकेतस्थळ :👉 https://mpsconline.gov.in
2. ऑनलाईन अर्ज भरण्याबाबतच्या सविस्तर सूचना पुढील संकेतस्थळांवर उपलब्ध आहेत:
https://mpsconline.gov.inhttps://impsc.gov.in
3. आयोगाकडे ऑनलाईन अर्ज सादर केल्यानंतर विहित मुदतीत परीक्षा शुल्क भरणे अनिवार्य आहे.
4. विहित कालावधीत परीक्षा शुल्क न भरल्यास संबंधित अर्ज ग्राह्य धरला जाणार नाही.
👉 अर्ज करण्यापूर्वी उमेदवारांनी अधिकृत जाहिरात व सूचना काळजीपूर्वक वाचाव्यात.
क्र. प्रमाणपत्र/कागदपत्र फाईल फॉरमॅट किमान फाईल साईज (KB) कमाल फाईल साईज
1 अर्जातील नावाचा पुरावा (SSC अथवा तत्सम)
2 वयाचा पुरावा
3 शैक्षणिक अर्हता पुरावा
4 मागासवर्गीय असल्याचा पुरावा
5 सामाजिक/शैक्षणिकदृष्ट्या मागासवर्गीय पुरावा
6 आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकाचा पुरावा (सन 2025-26)
7 वैध नॉन क्रिमीलेयर प्रमाणपत्र (सन 2025-26)
8 दिव्यांग व्यक्तीचा प्रमाणपत्र + UDID Card किंवा Enrolment Number
9 माजी सैनिक असल्याचा पुरावा
10 अनाथ आरक्षणाचा पुरावा
11 खेळाडू आरक्षणाचा पुरावा
12 आरक्षणाचा दावा असल्यास अधिवास प्रमाणपत्र
13 SSC नाव बदल झाल्याचा पुरावा
14 मराठी भाषेचे ज्ञान असल्याचा पुरावा (लागू असल्यास)
15 लहान कुटुंबाचे प्रतिज्ञापन
16 अनुभवाचा पुरावा (लागू असल्यास)
17 राज्य शासकीय कर्मचारी यांच्यासाठी वयोमर्यादेतील सवलतीचा दावा (लागू असल्यास)
निष्कर्ष:
सहायक रासायनिक विश्लेषक (Gr-B) ही पदवीधर विज्ञान विद्यार्थ्यांसाठी एक प्रतिष्ठित आणि स्थिर सरकारी नोकरी आहे. योग्य शैक्षणिक पात्रता व संबंधित अनुभव असल्यास या भरतीत निवड होण्याची संधी अधिक वाढते. त्यामुळे पात्र उमेदवारांनी ही संधी नक्कीच गमावू नये.
👉 अशाच सरकारी भरती, योजना व नोकरीविषयक माहिती साठी आमचा ब्लॉग नियमितपणे वाचत रहा.